Majów wykończył klimat

Upadek Majów to jedna z większych tajemnic historii ludzkości. Naukowcy podejrzewali epidemię, wewnętrzne konflikty polityczne, najazd albo zmiany klimatu skutkujące głodem. Dzisiaj, dzięki badaniom przeprowadzonym przez Amerykanów, wydaje się, że Majów wykończył klimat.

Reklama

Majowie zamieszkiwali dzisiejszy Meksyk, Gwatemalę, Belize i Honduras. Ich bardzo rozwinięta kultura ma początek na przełomie naszej ery. Być może sięga 200–400 lat przed Chr. Majowie budowali duże miasta, dobrze działającą administrację, mieli swoje wierzenia i charakterystyczną kulturę. Najwyższy rozkwit cywilizacji miał miejsce około 600–800 roku po Chr., ale pod koniec tego okresu nagle miasta opustoszały. Przez kolejnych kilkaset lat poszczególne plemiona próbowały przetrwać, ale znikały jedno po drugim. W czasie podboju Ameryki Środkowej i Południowej przez Hiszpanów (XVI wiek) po Majach zostały tylko ruiny monumentalnych miast.

A w nich znane i zwiedzane do dzisiaj wysokie piramidy schodkowe, ogromne pałace, budowane w wysokich górach tarasy, dziedzińce i… boiska sportowe do gry w piłkę. Majowie posługiwali się bardzo dziwnym pismem i mieli własny, dwudziestkowy system liczenia. Potrafili bardzo precyzyjnie mierzyć czas i byli znawcami nieba.

Dwie susze

Majowie, choć wiele razy próbowali, po upadku swojej cywilizacji nigdy nie uzyskali większego znaczenia politycznego. Co się stało, że tak nagle opuścili swoje miasta? Skalę tego wydarzenia chyba najlepiej pokazać na konkretnych liczbach. Cywilizacja w pełnym rozkwicie liczyła setki zamieszkanych i prężnie działających miast. Około 850 roku po Chr. miasta zaczęły pustoszeć. Jedno po drugim. Ludzie po prostu się z nich wyprowadzali. Po około 150 latach od rozpoczęcia kryzysu cywilizacja Majów w praktyce już nie istniała.

Jak to zwykle bywa, nie było jednej przyczyny upadku, lecz raczej zbieg kilku okoliczności. Podstawowe, albo pierwotne, były jednak zmiany klimatu, a konkretnie następujące rok po roku susze. Do takich wniosków doszli badacze z trzech amerykańskich uniwersytetów (Cambridge, Pensylwania, Teksas), w tekstach, które właśnie ukazały się w czasopiśmie „Global and Planetary Change”. Dokładne analizy wskazują, że Majowie musieli się zmierzyć z długimi suszami dwukrotnie. Pierwszy kryzys, który miał miejsce w VIII wieku, mocno cywilizację osłabił, ale jeszcze jej nie zabił. Kolejny, w X wieku, był ciosem ostatecznym. Druga susza – jak wynika z zebranych danych – była największą od dwóch tysięcy lat!

Wojna ostateczna

Miasta Majów były bardzo nowoczesne. Miały oczywiście zbiorniki z wodą pitną, ale znacznie większym problemem był dostęp do żywności. Tereny rolnicze nie były w stanie dostarczyć odpowiedniej ilości pożywienia. W efekcie dość szybko pojawił się głód. W miastach było to znacznie większym problemem niż poza nimi. Większa gęstość zaludnienia oraz fakt, że jedzenie do miast w całości trzeba przywieźć, powodowały, że większe szanse na przeżycie były poza metropoliami. Zanim jednak Majowie zaczęli umierać z głodu, z powodu pogarszających się warunków życia pojawiły się konflikty polityczne. Miasta Majów miały pewien zakres autonomii.

Póki była woda i żywność, wszystkim zależało na wymianie handlowej. Gdy jednak w oczy zajrzał głód, a żywność stała się towarem deficytowym, miasta przestały ze sobą współpracować i zaczęły konkurować. To rodziło najpierw niewielkie, a potem coraz poważniejsze konflikty. W efekcie w IX wieku na dużym terenie zamieszkanym przez Majów wybuchła wojna. Po niej przez wiele lat cały region był bardzo niestabilny politycznie. Susza spowodowała spadek produkcji rolniczej. Zanim pojawił się głód, wybuchły małe, a potem coraz większe konflikty polityczne i zbrojne. Hiszpańscy zdobywcy nie mieli czego zdobywać.

Gdy kilkaset lat później pojawili się na terenach zamieszkanych przez Majów, po jednej z największych cywilizacji w zasadzie nie było śladu. Choć to w sumie nieścisłe określenie. Śladów było i jest sporo, a są nimi ruiny miast, które nawet teraz budzą podziw i robią wrażenie. Jak na miasta Majów reagowali europejscy zdobywcy? Tego można się tylko domyślać. Co ciekawe, wiele miast Majów jest jeszcze nieodkrytych. Są one w tak niedostępnych miejscach, zarośnięte drzewami dżungli, że części z nich nie widać nawet z pokładów satelitów czy samolotów. Wśród odkrytych miast całkiem sporo jest takich, które – choć zaznaczone na mapach – nie były odwiedzane od czasu odkrycia, często od kilkudziesięciu lat.

Jaka dla nas płynie nauczka z tego, co przydarzyło się Majom? Cywilizacje rozwijają się przez setki lat, ale upadają w kilkadziesiąt. Ponadto kluczowe dla każdej większej zbiorowości jest zdywersyfikowanie najważniejszych dla przetrwania zasobów. W przypadku Majów chodziło o żywność; w przypadku cywilizacji, w której my żyjemy, do żywności trzeba dodać jeszcze źródła energii. I ostatni wniosek. Majowie może przetrwaliby nawet drugą suszę, gdyby ze sobą współpracowali. Tymczasem oni zaczęli ze sobą wojować. To musiało się źle skończyć. •

«« | « | 1 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Zobacz

  • Przemek S.
    08.04.2016 20:21
    Panie doktorze od kiedy to Cambridge jest amerykańskim uniwersytetem? A może chodzi o miejscowość w której mieści się Uniwersytet Harvarda?
  • Maluczki
    09.04.2016 09:43
    "Każdego więc, kto tych słów moich słucha i wypełnia je, można porównać z człowiekiem roztropnym, który dom swój zbudował na skale. Spadł deszcz, wezbrały rzeki, zerwały się wichry i uderzyły w ten dom. On jednak nie runął, bo na skale był utwierdzony. Każdego zaś, kto tych słów moich słucha, a nie wypełnia ich, można porównać z człowiekiem nierozsądnym, który dom swój zbudował na piasku. Spadł deszcz, wezbrały rzeki, zerwały się wichry i rzuciły się na ten dom. I runął, a upadek jego był wielki."
    Mt7, 24-27.

    Gdyby Majowie znali Chrystusa i stosowali Jego Naukę, to byliby narodem wielkim do dziś.
    Naród Polski też przechodzi obecnie swoją suszę.
    Czy przypomni sobie o Chrystusie i Jego Nauce?
    Jeżeli nie, to podzieli los Majów.
Dodaj komentarz
Gość
    Nick (wymagany lub )

    Autopromocja

    Reklama

    Reklama

    Reklama