Może nocą lepiej zgasić?

Działania miast na rzecz ograniczenia emisji światła w nocy mogą łagodzić negatywne środowiskowe skutki zanieczyszczenia światłem - wynika z badania, które publikuje czasopismo "PNAS Nexus".

Autorzy pracy przypominają, że sztuczne oświetlenie nocne może zaburzać okresowe fazy rozwoju roślin - zazwyczaj przyspiesza ono początek sezonu wegetacyjnego i opóźnia jego zakończenie. Wiadomo np., że pod jego wpływem wiosną rośliny wcześniej otwierają pąki i wypuszczają liście, z kolei jesienią ich liście później zmieniają barwy. Może to wywoływać cały łańcuch zmian w ekosystemach, wpływając na owady zapylające, zwierzęta roślinożerne oraz owady składające jaja na roślinach. Sztuczne światło nocne dezorientuje także wiele ptaków wędrownych i innych zwierząt.

Dlatego niektóre miasta próbują ograniczać skalę tego zjawiska, stosując takie rozwiązania jak osłony lamp, systemy adaptacyjnego przyciemniania, redukcja natężenia światła czy wybór oświetlenia o cieplejszej barwie. Niewiele jednak wiadomo na temat skuteczności tych działań oraz ich długofalowych skutkach ekologicznych.

Naukowcy z Vanderbilt University w Nashville (stan Tennessee, USA) wykorzystali dane z satelity naukowego SDGSAT-1 (Sustainable Development Goals Science Satellite 1) - znajdującego się na orbicie od końca 2021 roku - do pomiaru poziomu sztucznego światła nocnego emitowanego w latach 2022-2024 w czterech miastach: Nowym Jorku i porównywanym z nim Newark oraz w Waszyngtonie i porównywanej z nim Filadelfii. W każdej z par miast pierwsze wdrożyło metody ograniczające emisję sztucznego światła nocą, podczas gdy drugie - położone w pobliżu - tego nie zrobiło.

Analiza zdjęć satelitarnych potwierdziła, że w Nowym Jorku i Waszyngtonie po wprowadzeniu odpowiednich regulacji odnotowano spadek natężenia sztucznego oświetlenia nocnego (szczególnie w zakresie światła niebieskiego), natomiast w Newark i Filadelfii takiej zmiany nie zaobserwowano.

Różnice między miastami dotyczyły również cykli wzrostu roślin, co stwierdzono na podstawie pojawiania się nowej zieleni widocznej na zdjęciach satelitarnych. W miastach ograniczających emisję światła nocnego początek sezonu wegetacji zaczynał się o kilka dni później, niż miałoby to miejsce bez żadnych działań. Ponadto, zmiana barwy liści jesienią była mniej opóźniona niż w miastach niestosujących żadnych metod ograniczenia oświetlenia nocnego.

Zdaniem autorów pracy wyniki te dowodzą, że ograniczenie zbędnego oświetlenia w nocy może pomóc w złagodzeniu negatywnych ekologicznych skutków zanieczyszczenia środowiska światłem. Jak wskazują, wykorzystanie zdjęć satelitarnych o wysokiej rozdzielczości pozwala na identyfikację względnych różnic w poziomie sztucznego oświetlenia nocnego i może być przydatne w badaniach dotyczących ekologii miast.