ADHD ma wyraźny związek z problemami jelitowymi

ADHD wiąże się ze znacznie częstszym występowaniem problemów z układem trawiennym - ryzyko zaparć u osób z tym zaburzeniem rozwojowym jest niemal dwukrotnie wyższe, a ryzyko wystąpienia zespołu jelita drażliwego - o 58 proc. większe - wykazała analiza danych ponad 1,9 mln osób. Artykuł na ten temat ukazał się na łamach czasopisma "Journal of Attention Disorders".

Dotychczas dobrze udokumentowano problemy z układem pokarmowym u osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Nie było jednak pełnych danych na temat częstości występowania problemów żołądkowo-jelitowych u osób z ADHD.

Badacze z University of Warwick (Coventry, Wielka Brytania) przeanalizowali dane pochodzące z 23 badań, przeprowadzonych w takich krajach jak USA, Szwecja, Niemcy i Korea Południowa. Wiek uczestników mieścił się w przedziale od 2 do 65 lat. Łącznie wzięło w nich udział ponad 1,9 mln osób.

Okazało się, że osoby z ADHD były o blisko 50 proc. bardziej narażone na występowanie objawów ze trony układu pokarmowego niż osoby bez tego zaburzenia. Osoby z ADHD miały prawie dwukrotnie wyższe ryzyko zaparć, o 58 proc. wyższą częstość występowania zespołu jelita drażliwego i ponad czterokrotnie wyższe ryzyko enkoprezy (nietrzymania kału).

"Prawie każdy z analizowanych przez nas objawów ze strony układu pokarmowego - zaparcia, zespół jelita drażliwego (IBS), a nawet niestrawność - wydawał się mieć związek z ADHD" - skomentowała współautorka badania Sarah Blake z Warwick Medical School. Jak podkreśliła, objawy te mogą znacząco wpływać na codzienne życie pacjentów, a jednak łatwo je przeoczyć, gdy uwaga skupia się wyłącznie na samym ADHD.

Naukowcy nie potrafią jeszcze dokładnie wyjaśnić, dlaczego ADHD i problemy trawienne są ze sobą powiązane, jednak przypuszczają, że może się na to składać kilka czynników. Cechy osób z ADHD, takie jak impulsywność czy nieregularne spożywanie posiłków, mogą wpływać na stan układu trawiennego. Również leki stosowane w leczeniu ADHD mogą dawać działania uboczne ze strony przewodu pokarmowego, w tym zaparcia.

Kolejnym czynnikiem, który potencjalnie może mieć wpływ na ten związek, jest mikrobiota jelitowa. Wcześniejsze badania wskazywały na istnienie zależności między ADHD a odmiennym składem bakterii jelitowych, które mogą wpływać na komunikację między układem pokarmowym a mózgiem za pośrednictwem nerwu błędnego - jednej z głównych dróg łączących jelita z mózgiem (tzw. oś jelito-mózg).

Autorzy pracy zaznaczają zarazem, że wyniki ich analizy nie dowodzą, iż samo ADHD jest przyczyną problemów trawiennych. Konieczne będą dalsze badania, aby ustalić, w jakim stopniu za tę zależność odpowiadają czynniki biologiczne, a w jakim stopniu może ona wynikać ze stosowania leków lub z innych czynników, przekonują.

"Nie możemy jeszcze stwierdzić, że to ADHD powoduje problemy jelitowe, ani dokładnie określić, co stoi u podstaw tego związku, jednak zaobserwowana prawidłowość jest na tyle wyraźna, iż zasługuje na uwagę. Lekarze opiekujący się osobami z ADHD mogą rozważyć pytania o objawy ze strony układu pokarmowego, zwłaszcza jeśli mogą one wpływać na jakość życia pacjentów" - skomentował współautor pracy dr Saran Shantikumar z Warwick Medical School.

Osoby zmagające się z bardziej złożonymi dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi mogą również odnieść korzyści ze wsparcia dietetyka lub gastroenterologa, zaznaczył.

Szacuje się, że ADHD dotyczy około 5 proc. dzieci i 3-4 proc. dorosłych na całym świecie, przy czym w ciągu ostatnich czterech dekad odnotowano gwałtowny wzrost liczby diagnozowanych przypadków tego zaburzenia.