Zwierzęcy GPS

One są dużo sprytniejsze, niż myślimy. Zwierzęta do nawigowania używają pola magnetycznego, gwiazd, dźwięków, a nawet... tańca.

Reklama

Gdyby się głębiej zastanowić, nawigacja zwierząt może zadziwiać. Ptaki latają na ogromne odległości i jakoś nie błądzą. Potrafią dolecieć do miejsca zimowania i po kilku miesiącach wrócić tam, gdzie zostawiły gniazda. Tysiące kilometrów pokonują tymi samymi trasami, choć wcale nie najkrótszą drogą. A ryby? Niektóre gatunki wykluwają się setki kilometrów od miejsc, w których żerują. A jednak bezbłędnie trafiają tam, gdzie nigdzie wcześniej nie były. Owady to już zupełna abstrakcja. To może zacznijmy od nich.

Żuk astronom

W jednym z najnowszych numerów „Current Biology” grupa badaczy z Wits University w Johannesburgu (RPA) opublikowała badania dotyczące niepozornego żuczka.

Gnojarz nie jest mistrzem intelektu, ma słaby wzrok i maleńki mózg. A jednak tocząc przed sobą kulkę nawozu, zawsze trafia do swojego gniazda. Nigdy nie zdarza mu się także zataczać kręgów. To tym bardziej ciekawe, że gnojarze często pracują nocą. Jak to się dzieje, że nie błądzą? Okazuje się, że obserwują gwiazdy. Nie którąś konkretną, tylko całe nocne niebo. Nawigują według położenia Drogi Mlecznej. Mają za słaby wzrok, by rozróżnić poszczególne punkty na nocnym niebie, ale wystarczająco dobry, by rozróżnić jasne i ciemne jego fragmenty. Skąd wiadomo, że żuczek, który ma mniej niż centymetr długości, jest takim znawcą nieba? Naukowcy przeprowadzili eksperymenty w uczelnianym planetarium.

Na jego sklepieniu wyświetlili obraz Drogi Mlecznej i manipulując jej pozycją, obserwowali reakcję żuków. Zauważyli, że co jakiś czas żuki, tocząc przed sobą kulę nawozu, zatrzymywały się i wchodziły na jej szczyt. Takie zachowanie zaobserwowano już wcześniej. Teraz natomiast odkryto, że ma ono związek z orientowaniem się w przestrzeni. Gnojarze poszukują najsilniejszych źródeł światła na niebie, a to jest łatwiejsze, gdy jest się wyżej. Zupełnie inaczej nawigują pszczoły. Żerują w ciągu dnia, więc wiedza astronomiczna jest dla nich nieprzydatna. W drodze ewolucji opracowały jednak niesamowity wręcz zestaw ruchów, dzięki którym precyzyjnie przekazują innym pszczołom informacje nie tylko o tym, gdzie jest łąka pełna kwiatów (i jak do niej dolecieć), ale także, jakich miejsc należy unikać ze względów bezpieczeństwa.

Pszczoła tancerka

Pszczoła tak dobiera kąt niektórych swoich ruchów względem kąta padania promieni słonecznych, że wprost dyktuje współrzędne. Obserwujące jej taniec, inne pszczoły bezbłędnie trafiają do celu, nawet jeżeli odległość, którą muszą przebyć, wynosi wiele setek metrów. Kierunek lotu w pszczelim tańcu wskazują kąty, odległość zakodowana jest w szybkości wykonywania poszczególnych ruchów. Im wolniej pszczoła wykonuje swój taniec, tym dalej jest cel, który opisuje. Ewentualne informacje dodatkowe pszczoła w czasie tańca wyraża ruchami odwłoka i główki. Jakie to mogą być informacje? Na przykład dotyczące niebezpieczeństw na trasie lotu. Z lotem do konkretnego celu zupełnie inaczej radzą sobie ptaki.

«« | « | 1 | 2 | 3 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Dodaj komentarz
Gość
    Nick (wymagany lub )

    Autopromocja

    Reklama

    Reklama

    Reklama