Drastyczny spadek populacji lwów

Niemal 15 lat nie było prawie żadnych informacji na temat stanu populacji drapieżników w parkach narodowych Ugandy, w tym w jej największym parku przy Wodospadach Murchisona.

Dzikie gatunki to jedna z najistotniejszych części gospodarki turystycznej Perły Afryki. Przynosi ona Ugandzie dziesiątki tysięcy dolarów zysku każdego roku. Monitorowanie dzikiej przyrody, zwłaszcza lwów, lampartów i hien pozostaje jednak wciąż wyzwaniem.

Ostatnie badania przeprowadzone w parku przy Wodospadzie Murchisona oraz na innych obszarach chronionych w całym kraju miały na celu rozwiązanie problemu poprzez wykorzystanie szerokiego grona lokalnych i międzynarodowych ekspertów współpracujących z zespołem badawczo-monitorującym Uganda Wildlife Authority.

Rezultatem jest najbardziej kompleksowy raport na temat stanu populacji lwów, lampartów i hien cętkowanych. Raport wykazuje m.in. iż w progresie jest populacja hien, przy niepokojącym spadku populacji lwów.

Badania lwów, lampartów i hien przeprowadzono w sześciu obszarach chronionych i wokół nich. Te obszary to parki Pian Upe Wildlife Reserve, Kidepo Valley, Toro Semliki, Lake Mburo, Queen Elizabeth i Murchison Falls. Nie przeprowadzono badań w rejonie Mount Elgon i Rwenzori National Park.

Badania zostały poprzedzone warsztatami technicznych dla grup biorących udział w eksperymencie.

Do warsztatów należały sposoby identyfikacji lwów po plamkach na wąsach na fotografiach o wysokiej rozdzielczości; określanie tożsamości zwierząt na zdjęciach z fotopułapek przedstawiających boki ciał lampartów i hien cętkowanych; analizę danych po zebraniu informacji; próby szacowania zagęszczenia i liczebności populacji.

W badaniach wzięło udział ponad 100 ugandyjskich i międzynarodowych współpracowników. Przejechano ponad 26 000 km, zarejestrowano 7516 relacji z nocnych z fotopułapek w 232 lokalizacjach. Badania trwały od stycznia 2022 r. do stycznia 2023 r.

Celem było uzyskanie jak największej liczby drapieżników. W trakcie badań skorygowano pomyłki z poprzednich badań, które obejmowały m.in. podwójne liczenie poszczególnych zwierząt i brak uwzględnienia prawdopodobieństwa wykrycia tego.

W najnowszych badaniach wykazano, iż w parku narodowym Murchison Falls, przez który przepływa Nil, na obszarze około 3200 km kwadratowych pozostało około 240 lwów. Jest to najwyższa liczba w Ugandzie i co najmniej pięć do dziesięciu razy wyższa niż w parkach Kidepo i Queen Elizabeth.

W Parku Narodowym Queen Elizabeth, słynącego z lwów żyjących na drzewach, zaobserwowano spadek o ponad proc., i tylko 39 osobników na obszarze 2400 km kwadratowych od czasu ostatniego badania w 2018 r.

Na północy kraju, niedaleko rejonu Karamoja, w Dolinie Kidepo szacunki mówią o zaledwie 12 osobnikach lwów na obszarze 1430 km kwadratowych, co stanowi mocny kontrast z poprzednim szacunkiem sprzed 15 lat, który wskazywał na liczbę 132 lwów.

Natomiast lamparty nadal pojawiają się w dużych zagęszczeniach w wybranych obszarach, przy czym Jezioro Mburo i Wodospady Murchisona wykazują największe populacje.

Najniższe zagęszczenia odnotowano w sektorze Pian Upe i Ishasha Królowej Elżbiety.

Korzystniej prezentują się dane dot. hieny cętkowanych, które występują w zagęszczeniach od 6,15 do 45,31 osobników na 100 km kwadratowych w badanych miejscach. W Parku Królowej Elżbiety ich liczba może rosnąć w miarę spadku populacji lwów, prawdopodobnie z powodu zmniejszonej konkurencji i trwającej presji kłusownictwa skierowanej na lwy.

Wyniki wskazują zatem na pilną potrzebę ukierunkowanych interwencji ochronnych, szczególnie w przypadku spadku populacji lwów na terenie Ugandy.