Jak się pozbyć pasożyta?

Żyją w naszych organizmach, buszują pod skórą lub na niej, wywołując choroby. Które pasożyty są groźne i jak się ich pozbyć?

Pasożyty bywają powodem złego samopoczucia. [Powstało nawet pojęcie w psychiatrii – zespół Ekboma, czyli halucynoza pasożytnicza, urojenia i fobie (amebofobia)]. Są groźne dla człowieka, potrafią namieszać nie tylko w przewodzie pokarmowym, ale też w innych narządach, takich jak oczy, mózg, mięśnie, czy w krwi. Choć brzmi to niepokojąco, należy podejść do tematu z pewnym dystansem. Tym bardziej że w naszym klimacie można uniknąć zarażenia większością pasożytów, przestrzegając podstawowych zasad higieny. Trzeba pamiętać też o myciu owoców i warzyw oraz unikać surowego czy niedopieczonego mięsa.

W naszym układzie pokarmowym żyją m.in. Entamoeba coli – pełzak okrężnicy – oraz Blastocystis hominis. To zasadniczo pasożyty obojętne dla człowieka, żyjące w jego jelitach, ale mogą wywoływać parazytozy, czyli choroby pasożytnicze. Wspomniane pasożyty zostały wykryte u osób zdrowych i chorych z objawami klinicznymi. Jeśli dostaną się do ludzkiego organizmu, żyją w biologicznym związku i mają wpływ na jego funkcjonowanie. Większość z nich trafia tam przez przypadek, a organizm ludzki nie jest dla nich zbyt przyjaznym środowiskiem.

Objawy

Patogenetyczny wpływ pasożytów na organizm człowieka zależy od wielu czynników – m.in. liczby osobników, adaptacji, umiejscowienia i odpowiedzi immunologicznej żywiciela (czyli obrony naszego organizmu). Eozynofilia (wzrost eozynofili, czyli rodzaju białych krwinek) jest jednym z charakterystycznych objawów obecności pasożytów. Możemy się o tym przekonać, wykonując proste i tanie badanie, czyli morfologię z rozmazem krwi.

Odpowiedzią naszego układu odpornościowego na obecność pasożytów jest wytwarzanie swoistych przeciwciał (IgM, IgA, IgG). Ich poziom mierzy się w przypadku zarażenia się Toxoplasma gondii. Innym niepokojącym objawem jest anemia. Pasożyty potrzebują składników odżywczych, więc działają tak, aby czerpać od swego żywiciela jak najwięcej. Osoby zarażone np. tasiemcem (Taenia saginata) mogą tracić na wadze (15 proc. nosicieli), ale u większości można zauważyć zwiększony apetyt. Brak substancji odżywczych i zmniejszenie się powierzchni chłonnej jelita wskutek zarażenia na przykład Giardia lamblia objawia się biegunkami.

Chorobotwórczość

Chorobotwórcze dla człowieka są trzy grupy pasożytów: stawonogi, pierwotniaki i robaki. Różnią się one budową, drogą wnikania do organizmu oraz cyklami rozwojowymi. Najczęściej występujące w naszym klimacie pasożyty groźne dla człowieka to:

Toxoplasma gondii – pierwotniak powodujący toksoplazmozę. Szczególnie niebezpieczny dla kobiet w pierwszym trymestrze ciąży. Zarazić się można przez kontakt z glebą zanieczyszczoną odchodami. Przebiega bezobjawowo, choć czasami występują dolegliwości grypopodobne.

Giardia intenstinalis – najczęściej zarażamy się nim przez brak higieny oraz zjadając niemyte owoce, warzywa czy pijąc nieprzegotowaną wodę. W Polsce rocznie rozpoznaje się ok. 3 tys. przypadków „choroby brudnych rąk”, czyli giardiozy (lambliozy). Na szczęście liczba zarażeń z roku na rok spada.

Fasciola hepatica (motylica wątrobowa) – to robak, którym zarażamy się, jedząc niemyte warzywa i owoce oraz pijąc nieprzegotowaną wodę.

Taenia saginata i Taenia solium – to tasiemce, którymi możemy się zarazić głównie przez spożywanie surowego mięsa (np. nieprzebadanej wieprzowiny).

Echinococcus multilocularis, czyli bąblowiec wielojamowy – u człowieka występuje w formie larwy przypominającej drobne pęcherzyki. Tasiemiec ten krąży w środowisku zwierząt dziko żyjących. Jaja wydalane są z kałem lisów, wilków, rzadziej dziko żyjących psów czy kotów.

Enterobius vermicularis, czyli owsik ludzki – wywołuje owsicę, która jest „chorobą brudnych rąk”. Do zarażenia dochodzi głównie przez połknięcie jaj, które mogą unosić się w kurzu (są bardzo lekkie). Zwykle jednak jaja przenoszone są na rękach z okolic odbytu (najczęściej u dzieci) czy z zanieczyszczonych zabawek (jaja mają zdolność przyklejania się do powierzchni).

Ascaris lumbricoides (glista ludzka) – przyczyną zakażenia jest spożywanie nieumytych owoców i warzyw oraz picie nieprzegotowanej wody, a także przeniesienie jaj na rękach zabrudzonych ziemią.

Trichinella spiralis (włosień kręty) – do zarażenia dochodzi przez spożycie niebadanego mięsa (wieprzowina, mięso dzika). Pasożyt ten jest na tyle niebezpieczny, że ginie tylko po dokładnej obróbce termicznej (nie ginie podczas wędzenia). Atakuje mięśnie poprzecznie prążkowane i pozostaje do końca życia, powodując odczyn zapalny, a tym samym ogromny ból.

Toxocara canis (glista psia) i Toxocara cati (glista kocia) – do zarażenia dochodzi przez kontakt z zanieczyszczoną odchodami glebą (trawniki miejskie, piaskownice), a także spożywanie niemytych owoców i warzyw.

Inną grupą są stawonogi takie jak: świerzbowiec ludzki, nużeniec, wesz ludzka i odzieżowa, pchły i pluskwa domowa. Najczęściej do zarażenia dochodzi przez kontakt z drugim człowiekiem (żywicielem) czy używaną odzieżą, a także przez siadanie na niedoczyszczonych fotelach w komunikacji miejskiej.

Dzieci a pasożyty

Dzieci zarażają się pasożytami (takimi jak owsik czy Giardia lamblia) głównie przez zaniedbania dorosłych. Wielu rodziców podaje też leki przeciwpasożytnicze dzieciom na własną rękę. Powodem najczęściej są bóle brzucha albo brak apetytu. Jest to ogromny błąd, szczególnie jeśli leki o nieznanym składzie kupowane są w sklepach internetowych. Wiele z nich dostępnych jest również bez recepty. Należy jednak pamiętać, że stosowanie ich bez zaleceń lekarza po odpowiednich badaniach nie jest odpowiedzialne.

W Polsce największą liczbę przypadków parazytozy stwierdza się u osób przebywających wcześniej w podróżach czy na misjach w krajach, gdzie warunki sanitarne są złe. Można też zarazić się w wyniku niezastosowania profilaktyki w postaci tabletek czy odzieży ochronnej. Należy pamiętać, że złe samopoczucie, które objawia się biegunką i bólem brzucha, zazwyczaj nie jest spowodowane pasożytami, tylko zakażeniem bakteryjnym, wirusowym bądź nieodpowiednią dietą. Natomiast osoby, u których stwierdza się choroby pasożytnicze, często są zaskoczone taką diagnozą.

Nie można powiedzieć, że w naszym klimacie nie ma groźnych dla człowieka pasożytów i nie istnieje ryzyko zarażenia się nimi, jednak stosując podstawowe zasady higieny, można uniknąć niebezpieczeństwa. •

«« | « | 1 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Pobieranie.. Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |