Lawinowa loteria

Gdy ci się wydaje, że o lawinie wiesz wszystko, pamiętaj o jednym: ona nie wie, że jesteś ekspertem.

Po kilku takich cyklach miękki puch staje się twardy jak beton. Pokrywa śnieżna przypomina wielowarstwowy tort. Przy każdych kolejnych opadach powstaje nowa warstwa, która ma inną strukturę. Im bardziej zróżnicowane są przylegające do siebie warstwy, tym bardziej chwiejna jest równowaga pokrywy śnieżnej. Aby ruszyła lawina, wystarczy tylko jedna warstwa słabo związana z pozostałymi. Może ona samoistnie lub przy dodatkowym obciążeniu oderwać się od pozostałych, które stanowią dla niej powierzchnię poślizgową. Powstaje wtedy deska śnieżna, która ślizga się po dolnych warstwach. Prędkość lawiny deskowej często przekracza 100 km/h. Jeszcze groźniejsze są lawiny pyłowe, powstające z mas puchu śnieżnego, które osiągają prędkość 300 km/h.

Z zegarkiem w ręku

Ryzyko zejścia lawiny jest zawsze większe po świeżych i intensywnych opadach śniegu. Jego nowe warstwy nie są jeszcze związane z zalegającą od jakiegoś czasu pokrywą. Kolejnym elementem lawinowej układanki jest temperatura. Groźne są zarówno gwałtowne ocieplenia, jak i długotrwałe działanie mrozu, który powoduje kurczenie się masy śnieżnej, co doprowadza do powstania pęknięć i szczelin. Nie bez znaczenia jest wiatr – transportuje on masy śniegu, tworzy poduszki śnieżne i nawisy wystające w górach wysokich nawet kilkanaście metrów poza grań. Długotrwałe działanie wiatru destabilizuje pokrywę śnieżną. Wiatr halny nie tylko powoduje przenoszenie śniegu, ale także przynosi znaczne ocieplenie, inicjując w ten sposób szybkie przemiany w strukturze białej warstwy. W ciepłe, pogodne dni szczególną ostrożność należy zachować na nasłonecznionych stokach w godzinach przed- i popołudniowych, gdyż po intensywnym nagrzaniu południowym słońcem dochodzi do wzrostu napięć w pokrywie śnieżnej. Zwłaszcza wiosną dochodzi w ten sposób do częstego i samoistnego wyzwalania lawin gruntowych.

Nie ma mocnych

W Polsce obowiązuje międzynarodowa, pięciostopniowa, rosnąca skala zagrożenia lawinowego. Bywa ona często błędnie interpretowana przez turystów, którzy myślą, że lawinowa „2” to „dopiero” drugi stopień. Tymczasem oznacza to „już” drugi stopień. Najwięcej śmiertelnych wypadków lawinowych ma miejsce właśnie przy „2”. Ale zdarzają się i przy pierwszym stopniu. Aby zwiększyć swoje bezpieczeństwo w górach, konieczna jest gruntowna wiedza na temat procesów powstawania lawin. Można ją zdobyć podczas profesjonalnych kursów lawinowych organizowanych przez TOPR. Uczestnicy takiego szkolenia zdobywają wiedzę teoretyczną, przechodzą też szkolenie terenowe. Uczą się, jak przeprowadzać samodzielnie testy stabilności pokrywy śnieżnej i korzystać ze sprzętów takich jak sonda, łopata i detektor lawinowy. Umiejętności zdobyte na kursie pozwalają ocenić stopień zagrożenia na planowanej trasie wycieczki. Wciąż jednak jest to stopień zagrożenia, nie bezpieczeństwa. Jak mawiał znany badacz lawin Werner Muntner: „Kiedy o lawinach wiesz już wszystko, wychodząc w góry zimą, pamiętaj o jednym: lawina nie wie, że jesteś ekspertem!”.

«« | « | 1 | 2 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Pobieranie.. Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Wiara_wesprzyj_750x300_2019.jpg