Życie duchowe maszyny

O inteligencji maszyn, sztucznych neuronach, maszynach, które mogą mieć osobowość, ale nie mają jaźni, z prof. Ryszardem Tadeusiewiczem, biocybernetykiem z AGH w Krakowie rozmawia Tomasz Rożek

Tomasz Rożek: Czy maszyna może być inteligentniejsza od człowieka?

Prof. Ryszard Tadeusiewicz: Myślę, że tak. My mamy ograniczenia – biologia stworzyła nas z czaszką określonych rozmiarów i ta wielkość jest limitowana rozmiarem dróg rodnych, więc ludzi z istotnie większymi mózgami prawdopodobnie się nie doczekamy. Czyli biologia raczej osiągnęła swój kres w zakresie rozmiarów ludzkiego mózgu. Znacznego polepszenia sprawności naszego intelektu też oczekiwać nie możemy. Jest on wspaniały, zachwycający, ale oczywiście jak każda rzecz – ograniczony. Natomiast technika nie znajduje żadnych granic. Nie ma takiej bariery, która byłaby dla techniki nieprzekraczalna.Korzystamy na co dzień z zasobów internetu, które są bogatsze niż pamięć jakiegokolwiek człowieka. Potrafimy w nich odnaleźć potrzebną informację szybciej, niż ktokolwiek byłby w stanie ją sobie przypomnieć. Korzystamy z algorytmów dostarczających rozwiązań określonych problemów, dokładniejszych, niż byłby w stanie znaleźć najbardziej wnikliwy analityk. Sztuczna inteligencja to stałe wyzwanie. Na razie bardzo otwarte. Jeszcze jej w pełni nie poznaliśmy ani nie opanowaliśmy, więc można o niej mówić tylko w kategoriach tego, w co się wierzy albo nie wierzy. Niemożliwa do udowodnienia jest więc teza, że sztuczna inteligencja może przekroczyć poziom intelektu człowieka. Ja jednak, obserwując rozwój sztucznej inteligencji od przynajmniej trzydziestu lat, wierzę, że ona pokona wszystkie bariery i granica inteligencji człowieka nie będzie nieprzekraczalna.

Tylko czy duża ilość danych oraz szybkość ich wyszukiwania to to samo co inteligencja?

Nie, to nie to samo, choć te dwie rzeczy są ze sobą ściśle powiązane. Ale ma pan rację, wyzwaniem jest przerzucenie mostu ponad przepaścią dzielącą formę informacji od jej treści. I to wcale nie jest proste. Choć nie mam większych wątpliwości, że w przyszłości uda się tego dokonać, dzisiaj wciąż mamy z tym problem.

Powstanie urządzenie, które wszczepione do mózgu spowoduje, że będziemy mogli więcej zapamiętać albo szybciej dokonywać matematycznych wyliczeń?

Pomijam fakt, że mózg jest bardzo złożonym organem, więc wszczepienie do niego na przykład dodatkowej pamięci wydaje mi się poza zasięgiem współczesnej techniki. Pomijam też fakt, że nawet ja, jako człowiek, który studiował medycynę i informatykę, a na co dzień zajmuje się cybernetyką, nie potrafię sobie nawet z grubsza wyobrazić, jak taki element dodatkowej pamięci mógłby wyglądać. I pomijając to wszystko... nie wiem, po co mielibyśmy to robić. Przecież mózg można wyćwiczyć, by więcej zapamiętywał i szybciej liczył. Można to zrobić łatwymi i od dawna znanymi sposobami. I nie trzeba czekać na technikę przyszłości, można to zrobić już teraz, więc nie sądzę, żeby trzeba było wszczepiać sobie do mózgu jakieś koprocesory.

W przyszłości mózg będzie wolny od elektroniki?

U osób chorych czy sparaliżowanych już dzisiaj nie jest wolny od elektroniki. Implanty ślimakowe dla ludzi, którzy urodzili się głusi, czy stymulatory, np. dla tych, którzy mają ataki padaczki, to przecież elektronika. Jak rozumiem, pan pyta jednak o powszechne wszczepianie elektroniki. Cóż, nie wiem, jaka będzie przyszłość. Mówię tylko, że nie widzę potrzeby cyborgizacji mózgu w celu polepszenia jego parametrów.

Potrafimy wybudować sztuczny neuron?

Tak.

Jeden. Dlaczego nie potrafimy wybudować całego sztucznego mózgu?

Ze względu na ilość. Neuronów w mózgu jest sto miliardów. To przecież ogromna liczba. Jedynka z jedenastoma zerami!

To jest tylko kwestia ilości?

Nie tylko. Ale najpierw musimy zdać sobie sprawę z konsekwencji tej ilości, bo reszta to już tylko sprawy pochodne. Budujemy już sztuczne neurony, sztuczne sieci neuronowe oraz neuroczipy różnego rodzaju. Potrafimy ich wybudować setki, może nawet tysiące. Ale w mózgu neuronów mamy około stu miliardów!

Gdyby, przy obecnej technice i wielkości sztucznych neuronów, chcieć wybudować sztuczny mózg, to…?

To byłaby to chyba maszyna wielkości kamienicy. Ale tu jest problem nie tylko ilościowej, ale także i jakościowej natury. Sztuczne neurony i sieci neuronowe, które budujemy, rzeczywiście bardzo nam pomagają. Stosuje się je do różnych celów i osiągnięto dzięki nim wiele sukcesów. Ale te elektroniczne i informatyczne modele opierają się wyłącznie na sygnałach elektrycznych, a jeżeli mają jakąś łączność z organizmem człowieka, to też bioelektryczną. Krótko mówiąc, wszystko w nich odbywa się za pośrednictwem impulsów. Takie impulsy są także w naszym mózgu, ale w nim jest jeszcze chemia. Na działanie mózgu czy neuronów tam się mieszczących duży wpływ ma ogromna ilość substancji chemicznych. Są neurotransmitery i neuromediatory, jest noradrenalina, dopamina, oksytocyna, melanotropina, kwas gamma-aminomasłowy, acetylocholina i cała masa innych, znanych i nieznanych. One oddziałują na mózg, modulują jego funkcjonowanie. O ile stronę elektryczną opanowaliśmy technicznie dość dobrze, o tyle ze stroną biochemiczną sobie nie radzimy. Czułość i wrażliwość komórek w ogóle, a nerwowych w szczególności, na różnego rodzaju substancje chemiczne typu hormony jest niewiarygodna! Nie mamy urządzeń, które byłyby tak czułe, a także które działałyby tak subtelnie jak komórki w mózgu.

Czy gdybyśmy jednak zbudowali sztuczny mózg, coś, co byłoby bardziej inteligentne od człowieka, czy to coś miałoby osobowość i byłoby świadome swojego istnienia?

Wbrew pozorom to są dwa różne pytania. Osobowość można by tego typu tworowi nadać dość łatwo. Pewien amerykański naukowiec, William Gray Walter, w latach pięćdziesiątych XX wieku zbudował dwa żółwie elektroniczne. To były proste urządzenia, które były w stanie się poruszać i obserwować otoczenie. Sterowane były jednak wyłącznie własnymi potrzebami, takimi jak np. stan naładowania akumulatora. Potrafiły poruszać się w kierunku, z którego padało światło, bo tam był ich „karmnik”, gdzie mogły naładować akumulatory.

«« | « | 1 | 2 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Pobieranie.. Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Wiara_wesprzyj_750x300_2019.jpg