Ślad przeszłości

Coraz więcej badań naukowych wskazuje, że matka może dać rozwijającemu się w jej łonie dziecku coś więcej niż tylko geny. To, co dotyka spodziewającą się potomstwa kobietę, zostawia ślad w materiale genetycznym młodego człowieka.

Jeśli matka nie prowadzi zdrowego trybu życia, np. nieprawidłowo się odżywia, stosuje używki czy żyje w ciągłym stresie, u jej dziecka mogą wystąpić długofalowe problemy zdrowotne. Co ciekawe, obserwuje się je nie tylko w pierwszym pokoleniu, lecz także u wnuków. A czy wpływ doświadczeń i warunków życia ojca może nieść podobne skutki? O jakie zmiany w DNA chodzi? Czy ta wiedza coś zmienia?

Nowe życie

Przez pierwsze 12 godzin po zapłodnieniu widoczna jest tylko pojedyncza komórka. W ciągu następnych 45 godzin pojawiają się zaledwie cztery. Z pozoru natura się nie spieszy. W końcu jednak systematyczne podziały komórkowe doprowadzają do powstania coraz bardziej złożonego nowego organizmu. Po 6–7 dniach, w momencie przyłączenia się do wyściółki macicy, zarodek ma już rozmiar główki od szpilki. Budują go setki komórek, które rozwijają się na podstawie przekazanych w połowie przez ojca, a w połowie przez matkę genów. To jednak dopiero początek procesów, które zostaną ukończone po kilkudziesięciu tygodniach ciąży.

Równy podział genów nie oznacza, że dziecko w trakcie rozwoju stanie się w połowie podobne do jednego, a w połowie do drugiego rodzica. Sprawa jest znacznie bardziej skomplikowana. W uproszczeniu można powiedzieć, że część genów danego rodzica jest słabsza, a część silniejsza. Informacja genetyczna o budowie białek zostanie wykorzystana tylko z tych drugich. Czasem jednak silniejsze geny zostają „wyciszone” i wtedy uaktywniają się te słabsze. W efekcie powstaje mozaika cech, w której można zauważyć również niewidoczne u rodziców cechy dziadków.

Dobra i zła zależność

Każda tworzona w trakcie rozwoju komórka otrzymuje od matki hormony, składniki odżywcze czy witaminy, niezbędne w procesie formowania się organów. Potrzebne substancje dostają się do płodu przez łożysko – przejściowy narząd, który umożliwia rozwój dziecka w łonie matki. Wytworzona fizjologiczno-anatomiczna zależność nie przynosi jednak wyłącznie pozytywnych skutków. Łożysko jest bowiem przepuszczalne także dla szkodliwych związków chemicznych, których obecność może powodować negatywne konsekwencje.

Niekorzystny wpływ w czasie tworzenia narządów młodego człowieka mają m.in. niezdrowe nawyki, jak palenie papierosów. Dym tytoniowy zawiera wiele toksycznych substancji. Negatywnie na nowe życie oddziałuje także stres czy nieprawidłowa dieta matki.

Programowanie płodowe

Jedno z pierwszych badań dotyczące wpływu niesprzyjających warunków życia ciężarnej matki na zdrowie dzieci opisano po tzw. głodowej zimie. Było to na przełomie 1944 i 1945 roku. W okupowanej Holandii z powodu trudności w dostarczaniu produktów spożywczych nastał czas głodu. Dzienna dawka kalorii przypadająca na osobę wynosiła wówczas zaledwie 400–750 kcal. Zauważono, że dzieci kobiet doświadczających niedożywienia obarczone są większym ryzykiem choroby niedokrwiennej serca, cukrzycy typu 2, otyłości, a nawet borykają się z problemami psychicznymi. Te negatywne konsekwencje to efekt programowania płodowego. Koncepcja ta głosi, że pewne czynniki, działając na wczesnym etapie życia dziecka, mogą przynieść długofalowe, widoczne długo po narodzinach zmiany w jego organizmie.

«« | « | 1 | 2 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Pobieranie.. Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Reklama

Reklama