Czego nie zbierać

Sezon na grzyby w pełni. Szukając ich w lasach, łatwo jednak natrafić na gatunki silnie trujące. Zjedzenie ich może spowodować poważne powikłania lub śmierć.

Stara zasada grzybiarzy – „zbieraj tylko te gatunki, które znasz” – powinna być stosowana w czasie każdego grzybobrania. Obok wielu grzybów jadalnych spotkać możemy również okazy silnie trujące, do złudzenia przypominające niegroźne gatunki. Dlatego najlepiej wybrać się na grzybobranie z kimś, kto na grzybach dobrze się zna, lub sprawdzić swoje zbiory w stacjach sanitarno-epidemiologicznych. Wszelkie aplikacje, atlasy i grupy dyskusyjne w mediach społecznościowych są pomocne, ale nie zawsze dają stuprocentową pewność. A nie warto ryzykować. Większość trujących gatunków grzybów zawiera toksyny niszczące różne narządy naszego organizmu (m.in. nerki, wątrobę, układ nerwowy). W Polsce co roku dochodzi do zatruć grzybami u kilkudziesięciu osób. Które gatunki są najbardziej toksyczne?

Muchomory

Ten klasyczny, z czerwonym kapeluszem, jest grzybem silnie trującym. Muchomor czerwony jest bardzo popularny i często spotykany w naszych lasach. Dzięki charakterystycznemu ubarwieniu intensywnie czerwonego kapelusza nakrapianego białymi plamkami trudno pomylić go z innymi grzybami. Zawiera bardzo szkodliwe dla organizmu substancje – m.in. muscimol i kwas ibotenowy. Zatrucie muchomorem czerwonym u osób dorosłych rzadko prowadzi do śmierci. Wywołuje trudności z oddychaniem, drgawki, oszołomienie i silne pobudzenie. U dzieci, z powodu niższej niż u dorosłych masy ciała, zjedzenia tego grzyba może prowadzić nawet do śmierci.

Muchomor plamisty ma brązowy kapelusz z jaśniejszym, nakrapianym wzorem. Toksyny w nim zawarte atakują układ nerwowy, powodując halucynacje, drgawki, zaburzenia widzenia i zmiany nastroju. Zatrucie może spowodować też wymioty, biegunkę oraz senność prowadzącą do utraty przytomności, co może skutkować śmiercią. Ze względu na kolor łatwo go pomylić z czubajką kanią.

Mniej urodziwym, ale śmiertelnie trującym grzybem jest muchomor sromotnikowy (zwany też zielonawym). Można go spotkać od lata do jesieni, często w grupach, zazwyczaj w lasach liściastych, rzadziej w iglastych. Ma jasną, zielonkawożółtą barwę kapelusza i trzonu; występuje też w odmianie białej. Ma charakterystyczny słodkawy zapach (przypominający sztuczny miód).

Zjedzenie nawet jednego średniej wielkości grzyba może skutkować komplikacjami z efektem śmiertelnym. Zawiera toksyny (fallotoksyny i amatoksyny) powodujące trwałe uszkodzenie komórek, głównie wątroby i nerek. Trujące substancje znajdujące się w muchomorze sromotnikowym nie ulegają rozkładowi nawet w przypadku obróbki termicznej. To grzyb powodujący w Polsce każdego roku najczęstsze zatrucia. Dzieje się tak, ponieważ w różnych stadiach rozwoju może być łatwo mylony z różnymi grzybami jadalnymi. Najczęściej, ze względu na kolor i kształt kapelusza, jest brany za gąskę zieloną albo gołąbka modrożółtego, zielonkawego, grynszpanowego czy widlastego. Można go też pomylić z purchawką, czubajką kanią, a nawet pieczarkami i innymi białymi grzybami.

Muchomor jadowity rzadko występuje w polskich lasach, dlatego jest gatunkiem chronionym. Zawiera podobne do sromotnikowego szkodliwe substancje i jest śmiertelnie trujący. Z powodu koloru i kształtu we wczesnym stadium rozwoju często bywa mylony z pieczarkami.

Stosunkowo często natomiast można natknąć się na muchomora cytrynowego. Rozpoznać go można po charakterystycznych łatkach na kapeluszu (przypominających pęknięcia skórki) i białożółtym ubarwieniu. Jest grzybem tylko niejadalnym. Łatwo można go pomylić z silnie trującymi muchomorami, dlatego odradza się jego wykorzystanie do celów kulinarnych.

Trujące i niejadalne

Choć muchomory to w wielu odmianach śmiertelnie trujące grzyby, na grzybobraniu możemy natrafić na inne, mniej groźne osobniki. Łatwo się pomylić i niepotrzebnie narazić na nieprzyjemne dolegliwości, a w niektórych przypadkach niebezpieczne konsekwencje zdrowotne. Goryczak żółciowy, choć nie jest grzybem trującym, może spowodować rozstrój żołądka albo zaburzenia pracy jelit. Trochę przypomina prawdziwka, ale ma lekko różowe lub brązowoczerwone zabarwienie rurek i ciemniejszą siatkę na trzonie. Ma wyraźnie wyczuwalny gorzki smak.

Z jadalnymi grzybami łatwo też pomylić borowika szatańskiego (zwanego też diablikiem czy smoczym łbem) i borowika purpurowego. Nieczęsto występują w polskich lasach. Charakteryzują się intensywnym kolorem nóżki i spodu kapelusza. U brunatnego jest on brązowordzawy, u szatańskiego zaś – czerwonobrunatny. Oba gatunki w Polsce objęte są całkowitą ochroną, co oznacza, że nie wolno niszczyć stanowisk, na których występują. Są grzybami trującymi, wywołującymi problemy gastryczne, zaburzenia widzenia, nadmierną potliwość, a czasem rumień na twarzy.

Silnie trującym grzybem jest strzępiak ceglasty, zwany też włókniakiem ceglastym. Dość powszechnie występuje w polskich lasach oraz parkach. Można go spotkać w okolicy drzew liściastych, głównie pod bukami, dębami, lipami, czasem także pod sosnami. Jego cechą charakterystyczną jest postrzępiony (popękany) brzeg, a u starszych osobników – kapelusz pokryty ceglastoczerwonymi plamami. Ten silnie trujący grzyb ma dużo większe stężenie muskaryny niż muchomor czerwony. Zjedzenie nawet niewielkiej ilości powoduje u osób dorosłych silne nudności, wymioty, ślinotok, pocenie się, zaburzenie widzenia kolorów oraz zawroty i bóle głowy. Dla dzieci może okazać się śmiertelnie trujący.

Piestrzenica kasztanowata ma bardzo charakterystycznie, silnie pomarszczony kapelusz w ciemnobrązowym kolorze, czasem z lekko fioletowym odcieniem. Najczęściej można ją spotkać w lasach iglastych, na polanach, w sąsiedztwie korzeni lub pni drzew. Ból brzucha, wymioty, senność, drgawki oraz pragnienie i suchość w gardle to objawy występujące zwykle po kilku godzinach od zjedzenia tego grzyba. W wyniku zatrucia może dojść do uszkodzenia śledziony, wątroby, szpiku kostnego, nerek i wzroku.

W Polsce na liście grzybów trujących widnieje aż 35 gatunków. Wszystkie zawierają substancje toksyczne dla ludzi. Zatrucie grzybami zazwyczaj skutkuje trwałym uszkodzeniem różnych narządów, a nierzadko śmiercią. Dlatego nie należy ignorować powtarzanej do znudzenia zasady: zbierajmy tylko te grzyby, co do których mamy pewność, że są jadalne.•

«« | « | 1 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Pobieranie.. Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Wiara_wesprzyj_750x300_2019.jpg