Zęby się starzeją przez coraz słabsze komórki macierzyste

Z upływem lat zęby nie tylko noszą ślady coraz dłuższego użytkowania, ale też stają się mniej odporne na uszkodzenia. Jak wyjaśniają autorzy nowej pracy opublikowanej w piśmie "Stem Cell Reports", zęby mają zdolność do regeneracji, którą zapewniają obecne w miazdze komórki macierzyste (DPSC - dental pulp stem cells).

Z wiekiem te komórki działają jednak coraz słabiej. Zespół z chińskiego Sichuan University odkrył jeden z mechanizmów starzenia się DPSC i wskazał potencjalną strategię przeciwdziałania temu procesowi.

Badacze najpierw porównali zdolność regeneracyjną młodych i starych ludzkich trzonowców dotkniętych zaawansowaną próchnicą. Większość młodych zębów udało się zachować, ale ponad połowa starszych obumarła - co sugeruje, że starzenie się zębów upośledza regenerację miazgi zębowej.

Aby to wyjaśnić, badacze wykorzystali genetycznie zmodyfikowane myszy, dzięki którym mogli zidentyfikować odrębną podgrupę obecnych w miazdze komórek macierzystych, odpowiedzialną za wytwarzanie nowych komórek miazgi i zębiny w młodych zębach. Komórki te były niemal nieobecne w zębach starych myszy. Co więcej, gdy usunięto je z zębów myszy młodych, miazga zębowa ulegała starzeniu i zawierała znacznie mniej komórek zębiny, co dodatkowo podkreśla kluczową rolę tej podgrupy DPSC w regeneracji zębów.

Badacze odkryli, że wspomniane komórki macierzyste, gdy są młode, wytwarzają szczególne białko - NFATC1 - kluczowe dla ich prawidłowego funkcjonowania. W starszych komórkach było tego białka znacznie mniej, co dotyczyło zarówno zębów myszy, jak i ludzi.

Badacze proponują sposób na obejście tego problemu. Jak twierdzą, można przywrócić regenerację zębów przez zastosowanie tzw. leków senolitycznych - usuwających stare komórki z tkanki. Podkreślają jednak, że potrzebne będą dalsze badania, aby wykazać, czy zachowanie komórek macierzystych może przeciwdziałać starzeniu się zębów.

Marek Matacz